Jak wybrać lornetkę?

Lornetki są wygodnym i znanym instrumentem optycznym. Bez tego przyrządu do obserwacji nie mogą się obejść myśliwi, żeglarze, astronomowie czy podróżnicy. Za jej pomocą można bowiem uzyskać rzeczywisty, wyraźny obraz i przyjrzeć się obiektom, których nie można śledzić gołym okiem. Przed wyborem lornetki warto przeanalizować jej parametry i zdecydować do jakich obserwacji będzie używana. Odpowiedni sprzęt z pewnością posłuży przez wiele lat.

Rodzaje lornetek

Lornetki ze względu na budowę dzieli się na:

  • proste – mające nieskomplikowaną konstrukcję i służące do obserwacji na przykład w teatrze lub na imprezach masowych;

źródło: Eschenbach – prosta

 

  • peryskopowe – inaczej zwane lornetami nożycowymi, składające się z 2 peryskopów połączonych statywem, pozwalają na obserwację odległych obrazów;

źródło: Scherenfernrohr

  • pryzmatyczne – w budowie których zastosowano pryzmaty Porro lub Roof, składają się ze szkła i nachylonych do siebie przynajmniej 2 płaskich ścian.

źródło: Nikula

 

Oczywiście istnieje jeszcze cały szereg innych lornetek. Dzieli się je ze względu na zastosowanie na: dla myśliwych, astronomów, żeglarzy, turystyczne, uniwersalne, itp.

Powiększenie i średnica obiektywu

Kupując lornetkę zwraca się uwagę przede wszystkim na powiększenie, czyli parametr mówiący ile razy dany obiekt będzie wydawał się większy. W zapisie występuję on zawsze razem z drugą cechą lornetki – średnicą obiektywu (aperturą). Najczęściej jest ona podawana w milimetrach i odpowiada za jasność obrazu. Co ważne od apertury zależą wymiary lornetki. Im są one większe, tym obraz będzie mniej stabilny, a prowadzenie obserwacji mniej komfortowe. Najczęściej poleca się więc przyrządy mające powiększenie około 10x oraz nie mające średnicy większej niż 70 mm.

Odstęp źrenicy wyjściowej (eye relief)

Parametr ten mówi jak maksymalnie daleko może znajdować się oko od okularu lornetki, aby nie stracić niczego z pola widzenia. Zakres źrenicy wyjściowej wynosi od 10 mm do 27 mm. Za optymalny odstęp uważa się natomiast odległość mniej więcej 20 mm. Ten parametr jest szczególnie istotny, kiedy sprzęt ma służyć do obserwacji po zmroku. Lornetka mająca średnicę wyjściową równą 7,1 mm, czyli porównywalną do źrenicy ludzkiego oka, dostarczy odpowiednią ilość światła i pozwoli prowadzić bez problemu obserwację w nocy. Odstęp źrenicy to istotna cecha zwłaszcza dla osób noszących okulary. Nie może bowiem być zbyt mały, ponieważ osoby z wadą wzroku nie powinny ich zdejmować w czasie prowadzenia obserwacji. Jeśli odstęp będzie zbyt mały to patrzący dostanie do dyspozycji tylko cześć obrazu.

Pole widzenia

Pole widzenia informuje o tym, ile obszaru można zobaczyć przez lornetkę. Można je opisać w stopniach kątowych (pole kątowe) lub w metrach (pole liniowe). Co ważne nie ma ono wpływu na rozmiar obiektu. Poza tym w dużej mierze jego zakres zależy od obudowy okularów i pryzmatów. Duży zakres pola widzenia ma znaczenie zwłaszcza, gdy obserwuje się obiekty, które się poruszają. Ma więc ono szczególne znaczenie dla myśliwych, ornitologów lub osób śledzących przez lornetkę zawody sportowe.

źródło: Comet

Pryzmaty

Obiektyw w lornetce stanowią soczewki. Dają jednak one odwrócony obraz. Żeby widzieć poprawnie w sprzęcie zakłada się pryzmaty. Za ich pomocą obraz odbija się i dostaje się prosty, właściwie zorientowany obraz. Dobrze jeśli pryzmaty zrobione są ze szkła najwyższej jakości tj. BaK4. Zyska się pewność, że lornetka będzie właściwie pracowała przez wiele lat. W tym przyrządzie do obserwacji stosuje się dwa typy pryzmatów:

  • Dachowe (Roof) – lornetki z tymi pryzmatami mają zazwyczaj mniejszą i lżejszą konstrukcje. Dzieje się tak za sprawą ustawionych w jednej linii soczewek. Niestety za ten rodzaj pryzmatu zapłaci się więcej niż za tradycyjny, ponieważ ma nieco bardziej skomplikowaną konstrukcję optyczną i ze względu na swoją kompaktowość trzeba zastosować w nim elementy o lepszej jakości. Poza tym wadą tych pryzmatów jest to, że tracą więcej światła niż te typu Porro, przez co nadają się bardziej do dziennych obserwacji. Małe rozmiary takiej lornetki mają jednak znaczenie, dlatego są chętnie wybierane przez alpinistów czy zwolenników sportów ekstremalnych, którzy mogą włożyć ją do plecaka lub na szyję nie obciążając się przy tym zbędnymi kilogramami.
  • Porro – lornetka tego typu posiada 2 pryzmaty, które ustawione są pod kątem 90°. Obiektywy są ustawie od siebie dalej niż okulary, dlatego lornetka z pryzmatem Porro ma nieco większe rozmiary od typu Roof. Urządzenie pozwala na bardziej efektywne obserwacje i mniej kosztuje. Wykonanie poszczególnych elementów nie jest bowiem skomplikowane.

Dodatkowe funkcje lornetki

Obecnie lornetki wyposażane są w pokrętło z ręczną regulacja ostrości lub autofocus pozwalający na automatyczne ustawienie tego parametru. Poza tym można spotkać stabilizator obrazu czy powłoki antyrefleksyjne. Żeglarze wybiorą z pewnością model wodoszczelny. Co ważne stopień wodoszczelności podaje się zwykle w metrach albo minutach zanurzenia. Lornetki przeznaczone do obserwacji po zmroku powiększające 10x standardowo posiadają wejście na statyw. Przydatną opcją jest również wypełnienie lornetki azotem lub argonem, co zapobiega parowaniu szkieł.

źródło: Nexus – wodoodporna

Podsumowanie

Reasumując zakup lornetki może wydać się skomplikowanym procesem. Ten przyrząd optyczny posiada bowiem wiele parametrów. Przede wszystkim należy jednak zwracać uwagę na powiększenie, średnice obiektywu, odstęp źrenicy wyjściowej i pole widzenia.

Trzeba też pamiętać o tym, aby dopasować ją do potrzeb i preferencji użytkownika. Inna bowiem lornetka będzie odpowiednia do teatru, a inna dla ornitologów.

Ponadto warto przyjrzeć się funkcjom i wyposażeniu lornetki. Dzięki temu zyska się pewność, że kupi się sprzęt, który będzie można używać w różnych warunkach.

Do tego przed zakupem lepiej zawsze sprawdzić okres gwarancji. Zwykle wynosi ona od 2 do 30 lat. Zdarzają się jednak urządzenia objęte dożywotnia rękojmią. Wszystko zależy oczywiście od producenta, jakości, modelu i ceny lornetki.

Sama cena też może sprawić nieco kłopotów. Warto więc sprawdzić je i zestawić koszty albo skorzystać z rankingu na przykład na porównywarce Okazje.info.